Museum

Het Nederlands Vestingmuseum is gevestigd op bastion Turfpoort in Naarden, één van de zes bastions waar de vestingstad haar typerende stervorm aan ontleent. Deze erfgoedlocatie uit de 17e eeuw bevindt zich nog grotendeels in haar oorspronkelijke staat en geeft een goed inzicht hoe de vesting functioneerde als verdedigingswerk. Op het buitenterrein kun je rondlopen is een parkachtige omgeving en genieten van het fraaie uitzicht over de vestingwerken. In de kanonkelders van de kazematten zijn de exposities van het museum.

Terreplein

Bastion Turfpoort

De huidige vorm van Naarden-Vesting dateert van na het Beleg van 1673, waarbij Stadhouder Willem III Naarden heroverde op de Franse troepen van Koning Lodewijk XIV. In opdracht van de Stadhouder werd de vesting tussen 1675-1685 gemoderniseerd en versterkt, volgens de principes van het Nieuw Nederlands Vestingstelsel. De stenen ommuring van de vesting werd hierbij verlaagd en er werd een aardewerk borstwering aangebracht, waar inkomende kogels in smoorden. De zes bastions waar Naarden haar stervorm aan ontleent, werden vergroot in de vorm van een pijlpunt (saillant). Ze werden voorzien van kanonopstellingen op twee niveau’s, de zogenaamde hoge- en lage flanken. Achter de schouders van het bastion liggen poternes; poortjes die toegang bieden tot de vestinggracht. Zo konden soldaten per boot worden overgezet naar de ravelijnen, de eilandjes in de vestinggracht. Centraal op het bastion ligt het Terreplein.

Kazematten

Tijdens de modernisering van de vesting in 1685 werden er kazematten aangelegd in de bastions. Een kazemat is een bomvrije gemetselde ruimte voorzien van een aarden bedekking. De muren van de kazematten zijn in sommige gevallen bijna 2 meter dik, de aarden bedekkingslaag bedraagt 3 tot 4 meter. De kazematten waren hierdoor perfect bescherm tegen inkomend geschut, dat bestond uit massieve ijzeren kogels zonder explosieve lading. In de kazematten zijn kanonkelders van waaruit de tegenstander onder vuur werd genomen. De geschutsopstellingen waren zo opgesteld dat de vuurlijnen elkaar kruislings overlapten: het dodelijk kruisvuur! In de kazematten op bastion Turfpoort zijn nu de tentoonstellingen van Het Nederlands Vestingmuseum. Alle kazematten in Naarden-Vesting bevatten letters uit het alfabet zodat ze makkelijk te localiseren waren. De kazematten op bastion Turfpoort zijn V t/m Z en A’.

Expositie in Kazemat

Kruitkamers

Zonder buskruit kun je geen kanonnen afvuren. Het bastion beschikt daarom over 2 kruitkamers waarin het buskruit lag opgeslagen. De muren van de kruitkamers zijn het dikst van alle gebouwen op het bastion. In de kruitkamer op de Lage Flank tussen de Kazematten A en Z is nu een videopresentatie ingericht.

Lage Flank

19e eeuwse modernisering

Na de Frans-Duitse Oorlog van 1870 werd de vesting gemoderniseerd om weerstand te kunnen bieden aan de toenemende reikwijdte van het artilleriegeschut. Op bastion Turfpoort werd in de saillant een mortierkazemat gebouwd met 3 mortiersnissen (worpgeschut). Deze kazemat IJ bestaat uit 2 bouwlagen en bood plaats aan 48 soldaten, onderofficieren en officieren. Centraal in de kazemat bevond zich de laboreerkamer waar de kardoezen werden gemaakt: buskruit in zakjes die zorgden voor de explosieve ontsteking van de kanonnen. In de munitiekamer bevindt zich een munitielift waarmee de de kardoezen en projectielen naar de bovengelegen ruimte werden gehesen. Vanaf daar werden ze verspreid over de geschutsopstellingen op het bastion. In kazemat IJ bevindt zich nu de ruimte voor wisseltentoonstellingen van het museum.

Naast het Terreplein werd in 1877 ook een bomvrije opslagruimte gebouwd voor kanonnen: Kanonremise X. In de remise die bestaat uit 2 gewelven bevindt zich museumshop & café ‘de Cantine’.

Uitzicht Vestingwerken

Plan uw bezoek

Het is mogelijk uw bezoek uit te breiden met activiteiten die in sommige gevallen vooraf gereserveerd dienen te worden.

Bastion Turfpoort
Lage Flank
Uitzicht Vestingwerken